„Chcieliśmy być wolni i wolność sobie zawdzięczać” – w 82 rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego, dokładnie 1 sierpnia 2026 o godz. 11:00, kiedy w Warszawie wybiła 17:00 „godzina W”, w Toronto, jak każdego roku odbyła się przy Pomniku Katyńskim podniosła uroczystość zorganizowana przez Kongres Polonii Kanadyjskiej Okręg Toronto przy współpracy z Towarzystwem Warszawskim. Rozpoczął ją dźwięk syreny a następnie głos zabrał prezes KPK Okręg Toronto Jan Cytowski: „Ta syrena to symbol naszej łączności z Rodakami nad Wisłą, godzina „W”, kiedy na kilka minut staje zwykle rozpędzona Warszawa i inne miasta w Polsce. My też dołączamy, głosząc tutaj, w Toronto, że pamiętamy”.
Prezes w swoim wystąpieniu przywołał pamięć nieżyjących już byłych żołnierzy AK aktywnych w Toronto (druhowie: Szydłowski, Szymborski, Korwin-Kuczyński, Witecka) oraz serdecznie powitał obecnego na miejscu, 98-letniego uczestnika Powstania, pana Stanisława Woźniaka, wicekonsula RP w Toronto, pana Rafała Pawlaka oraz przedstawicieli organizacji polonijnych oraz licznie zgromadzonych przedstawicieli lokalnej Polonii. Związek Polaków w Kanadzie reprezentował I wiceprezes, pan Grzegorz Dorożyński. Oficjalną część zainaugurował hymn narodowy oraz modlitwa, którą odmówiła siostra Dominika, przypominając ogromną ofiarę złożoną podczas Powstania przez blisko 20 tysięcy poległych żołnierzy i 180 tysięcy ludności cywilnej. Po odśpiewaniu hymnu państwowego oraz wspólnej modlitwie głos zabrali Wicekonsul pan Rafał Pawlak oraz prezes Kongresu Polonii Kanadyjskiej, pan Dominik Roszak. W swoich wystąpieniach podkreślili znaczenie pielęgnowania pamięci o Powstaniu Warszawskim oraz przekazywania tej historii kolejnym pokoleniom Polaków mieszkających poza granicami Ojczyzny. Następnie odbyła się ceremonia składania wieńców, kwiatów i zniczy. W imieniu Związku Polaków w Kanadzie kwiaty złożył I wiceprezes, Grzegorz Dorożyński. Cześć i wieczna chwała Bohaterom. „Umarli, abyśmy mogli żyć wolni”.
Bohaterowie są wśród nas. W niedzielę, 16 sierpnia odbyły się uroczyste obchody Święta Wojska Polskiego – rocznicy zwycięskiej Bitwy Warszawskiej zorganizowane przez Stowarzyszenie Polskich Kombatantów Koło Nr 4 w Brantford z prezesem Adamem Sikorą na czele. Podczas Mszy św. w Kościele pod wezwaniem Św. Józefa Attache Obrony RP w Ottawie, komandor Paweł Podgórny odznaczył Pana Edwarda Moczulskiego, weterana, uczestnika Bitwy pod Monte Cassino, Złotym Medalem Wojska Polskiego. Pan Edward niedawno obchodził swoje 101. urodziny i jest żywym świadkiem historii, którą mamy obowiązek zachować i przekazywać kolejnym pokoleniom. W imieniu członków ZPwK serdeczne gratulacje złożyła Panu Edwardowi prezes ZG, wyrażając uznanie i wdzięczność wszystkim Bohaterom walczącym o wolną i niepodległą Polskę. Cześć i chwała Bohaterom. Prezesowi Koła Nr 4 Adamowi Sikorze oraz wszystkim członkom SPK za pielęgnowanie polskiej tradycji, historii i patriotyzmu na kanadyjskiej ziemi.
W niedzielę, 16 sierpnia 2026 odbyły się uroczystości Święta Żołnierza Polskiego tradycyjnie organizowane w Parku im I.J Paderewskiego przez Placówkę 114 Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce na czele z komendantem Adamem Dawidkiem. Uroczystość miała bardzo kameralny charakter, w której udział wzięły delegacje organizacji polonijnych. Związek Polaków w Kanadzie reprezentował I wiceprezes Zarządu Głównego Grzegorz Dorożyński z małżonką. Po złożeniu kwiatów odprawiona została przez O. Jacka Cydzika Msza Św.
Uroczyste obchody Dnia Wojska Polskiego oraz 106 rocznicy Bitwy Warszawskiej zorganizowało Stowarzyszenie Polskich Kombatantów, Koło nr 20 w Toronto pod przewodnictwem prezesa Jana Wielgosza, który serdecznie powitał wszystkich przybyłych gości między innymi prezes ZG ZPwK. Prezes przypomniał historię Bitwy Warszawskiej oraz bohaterstwo polskich żołnierzy walczących na wielu frontach II wojny światowej. W programie, obok pysznej kolacji, znalazł się występ Aleksandry Węsierskiej, która zaśpiewała kilka znanych i lubianych pieśni i piosenek patriotycznych, wśród których znalazła się piosenka „Czerwone maki na Monte Cassino” zaśpiewana przez wszystkich uczestników tego ważnego wydarzenia.
Teresa Szramek